Gecikmiş Dil ve Konuşma Terapisi

Çocuk ve yetişkinlerde

Dil gelişimi her çocukta aynı hızda ilerlemez. Ancak belirli yaş aralıklarında beklenen basamakların gerisinde kalınması, çocuğun kendini ifade edememesine ve zamanla davranış ya da akademik güçlüklere dönüşebilir.

Gecikmiş dil ve konuşma, anlama (alıcı dil) ve kendini ifade etme (ifade edici dil) becerilerinin yaştan beklenenin gerisinde olması durumudur. Bazı çocuklarda yalnızca ifade tarafı etkilenirken, bazılarında anlama tarafı da birlikte etkilenir. Bu ayrımı belirlemek terapinin yönünü doğrudan değiştirir.

Beyin gelişiminin en hızlı olduğu ilk yıllarda başlayan destek, sonraki yıllarda başlayan destekten çok daha verimli sonuç verir. Bu nedenle emin olamadığınız bir durumda beklemek yerine değerlendirme yaptırmak en doğrusu.

Hangi durumlarda değerlendirme öneriyoruz?

Aşağıdaki maddelerden biri veya birkaçı geçerliyse, bir değerlendirme randevusu almak faydalı olacaktır:

  • 12 aylık olduğu hâlde henüz anlamlı ilk kelimesini söylemediyse
  • 18 aylık olduğu hâlde kullandığı kelime sayısı çok sınırlıysa
  • 24 aylık olduğu hâlde iki kelimeyi bir araya getiremiyorsa (“baba gel”, “su ver” gibi)
  • Yaşıtlarıyla karşılaştırıldığında belirgin biçimde daha az konuşuyorsa
  • Konuşuyor ancak aile dışındaki kişiler onu anlamakta zorlanıyorsa
  • Basit yönergeleri anlamakta ya da yerine getirmekte güçlük yaşıyorsa
  • Bir dönem kullandığı kelimeleri sonradan kullanmayı bıraktıysa
  • Göz teması, işaret etme ve ortak dikkat becerileri sınırlıysa

Bu maddeler bir tanı listesi değildir; yalnızca değerlendirme yaptırmanın faydalı olacağı durumları gösterir. Tanı ve terapi kararı, kişiye özel değerlendirme sonrasında verilir.

YAKLAŞIMIMIZ

Terapi süreci nasıl ilerliyor?

Her danışanın profili farklı olduğu için hazır bir program uygulamıyoruz. Süreç, değerlendirmenin ortaya koyduğu tabloya göre kuruluyor.

  1. Ayrıntılı değerlendirme

    Standart testler ve yapılandırılmış gözlemle alıcı ve ifade edici dil becerileri ayrı ayrı ölçülür. Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) gibi Türkçeye uyarlanmış araçlar kullanılır; böylece sonuç, çocuğun kendi dilindeki normlara göre yorumlanır.

  2. Hedeflerin belirlenmesi

    Değerlendirme sonucuna göre ölçülebilir, kısa ve uzun vadeli hedefler yazılır. Hedefler günlük hayatta gerçekten ihtiyaç duyulan becerilerden seçilir — ihtiyacını söyleyebilmek, oyuna katılabilmek gibi.

  3. Oyun temelli seanslar

    Küçük çocuklarda öğrenme masa başında değil oyunda gerçekleşir. Seanslar çocuğun ilgi alanı üzerinden kurgulanır; hedeflenen dil yapıları oyunun doğal akışı içinde tekrar tekrar karşısına çıkarılır.

  4. Aile ile ortak çalışma

    Kazanımların kalıcı olması, seans dışındaki günlük etkileşimde şekillenir. Bu nedenle ailenin süreçteki rolünü, danışanın profiline uygun biçimde birlikte planlıyoruz.

  5. Düzenli izleme

    İlerleme belirli aralıklarla yeniden ölçülür. Beklenen ilerleme görülmüyorsa hedefler veya yöntem değiştirilir; süreç kendi hâline bırakılmaz.

SIKÇA SORULANLAR

Ailelerin en çok sorduğu sorular

Çocuğum geç konuşuyor, beklemeli miyim?

Bazı çocuklar gerçekten geç başlayıp hızla yaşıtlarını yakalar. Ancak hangi çocuğun kendiliğinden yakalayacağını, hangisinin desteğe ihtiyacı olduğunu dışarıdan bakarak ayırt etmek mümkün değildir; bunu belirleyen bir değerlendirmedir. Değerlendirme sonucunda desteğe ihtiyaç olmadığı görülürse bunu size açıkça söyleriz.

Terapi ne kadar sürer?

Süre; gecikmenin derecesine, eşlik eden başka bir durum olup olmadığına ve sürecin ne ölçüde düzenli yürütüldüğüne göre değişir. Bu nedenle ilk görüşmede kesin bir süre söylemek doğru olmaz. Değerlendirme sonrasında hedeflere dayalı, gerçekçi bir çerçeve paylaşırız.

İki dilli büyüyen çocuklarda dil gecikmesi normal midir?

İki dile maruz kalmak dil gecikmesine neden olmaz; bu yaygın bir yanlış bilgidir. İki dilli çocuklarda kelime dağarcığı iki dile dağılmış olabilir, ancak toplam dil becerisi yaşından beklenen düzeyde olmalıdır. Gecikme varsa bunun sebebi iki dillilik değildir ve değerlendirilmesi gerekir.

Seanslara ailenin katılması gerekiyor mu?

Özellikle okul öncesi yaş grubunda ailenin süreci izlemesi önemli. Katılımın nasıl olacağını, danışanın yaşına ve ihtiyacına göre süreç başında birlikte belirliyoruz.

Değerlendirme için randevu alın

Ön görüşmede durumu birlikte konuşuyor, bir değerlendirmeye ihtiyaç olup olmadığını netleştiriyoruz.

Randevu talebi oluştur
WhatsApp